اينكه اراده در تقدير است ، نياز به دليل خاصّ دارد و در اينجا دليل خاصّ موجود نمىباشد . بعضيها گفته‌اند كه مراد از « إِذا قُمْتُمْ » « إذا قصدتم الصّلوة » « هنگامى كه تصميم نماز را گرفتيد » مىباشد دليل اين قول آنست كه خواستن ، چيزى قصد و تصميم به آن چيز را لازم دارد . به اين معنا كه توجّه و قيام به شىء ، ملزوم و اراده و قصد آن شىء ، لازم مىباشد و آيه مورد بحث از مصاديق ، ذكر ملزوم و ارادهء لازم است ، و يا اطلاق نمودن ملزوم بر لازم . سزاوار اين است آنچه كه در ارتباط با « إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ » بيان گرديد همه‌شان با معناى حقيقى كلمه ( إلى ) سازگار نمىباشد و باعث مىگردد كه كلمه ( الى ) از موضوع له حقيقى خود ( انتهاى زمانى و يا مكانى تا فلان زمان و يا تا فلان مكان ) خارج شود در حالى كه به كار رفتن لفظ در معناى موضوع له خود ، شايسته‌تر و بهتر است و ناگفته پيداست كه خروج مزبور مستلزم آنست كه كلمهء ( زمان ) در تقدير باشد تا كلمه ( الى ) تا انتهاى زمان را بيان نمايد بنابراين از جملهء مذكور اينچنين ، مفهوم مىگردد : « إذا قمتم زمانا ينتهى الى الصّلوة » ؛ « هنگامى كه بپاخاستيد زمانى را كه منتهى به نماز مىشود » سرانجام كلمه ( قيام ) « بپاخاستن » در معناى حقيقى خود به كار گرفته مىشود و آنچه كه بايد در تقدير گرفته شود كلمه « زمان » است كه هم كلمه « الى » و هم فعل و عمل ، اقتضاى آن را دارند . سپس بدان ظاهر خطاب « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ » ؛ « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد هنگامى كه براى نماز بپاخاستيد » هم شامل كسى مىشود كه در حال بپاخاستن وضو دارد و هم شامل آن كسى كه وضو ندارد و محدث است و مىخواهد وضو بگيرد به اجماع فقهاء از شمول اين عام خارج است . چه آن كسى كه وضو دارد مىتواند با آن ، نمازهاى متعددّى بخواند و ثانيا پيامبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) در روز فتح مكّه با يك وضو ، پنج نماز را انجام داد عمر اظهار داشت : كار بىسابقه كردى ؟ در جواب فرمود ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) با تعمّد اين كار را كردم تا همه بدانند كه با يك وضو مىشود ، نمازهاى چندى را برپا داشت » . « 1 »

--> ( 1 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 6 ، حديث 2 ، تفسير كشاف ، ج 1 ، ص 610 و مجمع البيان ذيل آيه ، آيه 6 مائده .